ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/22 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2025/148

Karar Tarihi : 25/12/2025

R.G.Tarih-Sayı : 17/4/2026-33227

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Kürdistan Sosyalist Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI’nın katılımlarıyla 27/3/2025 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

2. Kürdistan Sosyalist Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

A. Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

B. Esas incelemenin yapılması için Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Kürdistan Sosyalist Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2023 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa’nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2023 yılı gelirleri toplamı 265.340 TL, önceki yıldan devreden nakit toplamı 2.386,37 TL olmak üzere gelir genel toplamının 267.726,37 TL; 2023 yılı giderleri toplamı 261.089,46 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamı 6.636,91 TL olmak üzere gider genel toplamının 267.726,37 TL olduğu anlaşılmıştır.

5. Partinin 2023 yılı kesin hesabının gelir ve gider tutarları doğru ve denk olup söz konusu tutarların 2820 sayılı Kanun’a uygunluğu incelenmiştir.

A. Gelirlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkezinin gelirleri toplamı 28.000 TL olup, bu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin bir önceki yıldan devreden nakit toplamının 634,55 TL olduğu anlaşılmıştır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Partinin il örgütlerinin gelirleri toplamı 237.340 TL olup bu 18.000 TL’si yıllık üye aidat gelirlerinden, 219.340 TL’si bağışlardan oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin bir önceki yıldan devreden nakit toplamının 1.751,82 TL olduğu anlaşılmıştır.

9. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 27.675,30 TL olup bu tutarın 19.805,14 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 2.091,10 TL’si haberleşme giderlerinden, 562,50 TL’si kira giderlerinden, 1.793,14 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 694,54 TL’si vergi, sigorta ve noter giderlerinden, 2.728,88 TL’si ise diğer çeşitli giderlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 959,25 TL olduğu anlaşılmıştır.

 11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde aşağıda belirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

 Partiye gönderilen yazıyla 20/6/2023 tarihinde 4.532,41 TL ve 19/12/2023 tarihinde 15.272,73 TL olmak üzere toplam 19.805,14 TL tutarındaki konaklama bedelinin kimler için ödendiği, bu kişilerin partideki görevleriyle ilgili belgelerin ve görevlendirme olurlarının olup olmadığı, bu belgeler yoksa söz konusu giderin parti bütçesinden ödenmesinin nedeni sorulmuştur.

Parti tarafından gönderilen 2/10/2025 tarihli ve 2025/11 sayılı yazıyla bu hususa ilişkin olarak;

“1- Yukarıda bilgisi verilen faturalara karşılık olarak ödenen 15.272,73 TL’yi Parti Meclisiminiz 20/06/2023 ve 19/12/2023 tarihlerinde Diyarbakır’da yapılan toplantısında toplantıya katılan meclis üyelerimizin otel konaklama giderine karşılıktır. Bir görevlendirme yazısına dayandırılması işlemini bundan böyle gözeteceğiz. Ancak PM toplantıları ile ilgili karar örneği ilişiktedir.

Diğer tarafta bilinmektedir ki Partimiz Kamu malı olan bütçeden hiçbir pay almamaktadır. Sadece parti üyelerimizin aidat ve bağışlarından giderlerimizi karşılamaktayız. Yani partimiz açısından kamu malını isabetsiz harcama, çarçur etme veya israf etme durumu söz konusu değildir. Aynı titizlik üye aidat ve bağışları için de geçerlidir. Durum bundan ibarettir.” şeklinde cevap verilmiştir.

Parti tarafından gönderilen cevap yazısında toplam 19.805,14 TL konaklama bedelinin kimler için ödendiği, bu kişilerin Partideki görevleriyle ilgili belgeler ile görevlendirme olurları gönderilmediğinden söz konusu harcamanın Partinin amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabulü mümkün olmayıp 2820 sayılı Kanun’un 75. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.” hükmü gereği 19.805,14 TL’nin Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 233.414,16 TL olup bu tutarın 23.825 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 13.615 TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden, 11.055 TL’si haberleşme giderlerinden, 14.500 TL’si seyahat giderlerinden, 102.600 TL’si kira giderlerinden, 6.500 TL’si bakım ve onarım giderlerinden, 61.274,70 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden ve 44,46 TL’si diğer çeşitli giderlerden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 5.677,66 TL olduğu anlaşılmıştır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Kürdistan Sosyalist Partisinin 2023 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ

Kürdistan Sosyalist Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

A. Kesin hesapta gösterilen giderlerden Partinin amacına uygun ve Parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 19.805,14 TL karşılığı Parti mal varlığının 2820 sayılı Kanun’un 75 ve 76. maddeleri gereğince Hazineye irat kaydedilmesine,

B. Partinin 2023 yılı kesin hesabında gösterilen 265.340 TL dönem içi gelir, 2.386,37 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı olmak üzere 267.726,37 TL gelir genel toplamı ile 261.089,46 TL dönem içi gider, 6.636,91 TL gelecek yıla devreden nakit toplamı olmak üzere 267.726,37 TL gider genel toplamının Hazineye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,

25/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.