ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2024/50 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2025/82

Karar Tarihi:6/11/2025

R.G.Tarih-Sayı:4/3/2026-33186

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Demokratik Bölgeler Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI’nın katılımlarıyla 27/3/2025 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

2. Demokratik Bölgeler Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

A. Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

B. Esas incelemenin yapılması için Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Demokratik Bölgeler Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2023 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa’nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2023 yılı gelirleri toplamı 1.286.675,45 TL, bir önceki yıldan devreden nakit toplamı 34.369,36 TL olmak üzere gelir genel toplamının 1.321.044,81 TL; 2023 yılı giderleri toplamı 1.285.899,83 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamı 35.144,98 TL olmak üzere gider genel toplamının 1.321.044,81 TL olduğu anlaşılmıştır.

5. Partinin 2023 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2023 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkezinin gelirleri toplamı 413.172,45 TL olup bu tutarın tamamı bağış ve aidatlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin bir önceki yıldan devreden nakit toplamının 27.276,26 TL olduğu anlaşılmıştır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Partinin il örgütlerinin gelirleri toplamı 873.503 TL olup bu tutarın tamamı bağış ve aidatlardan oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin bir önceki yıldan devreden nakit toplamının 7.093,10 TL olduğu anlaşılmıştır.

9. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 407.553,73 TL olup bu tutarın 90.621,04 TL’si büro giderlerinden, 29.826,88 TL’si kongre giderlerinden, 287.105,81 TL’si personel giderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 32.894,98 TL olduğu anlaşılmıştır.

 11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 878.346,10 TL olup bu tutarın 653.236,10 TL’si büro giderlerinden, 225.110 TL’si yol, kongre giderlerinden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 2.250 TL olduğu anlaşılmıştır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Demokratik Bölgeler Partisinin 2023 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ

Demokratik Bölgeler Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

Partinin 2023 yılı kesin hesabında gösterilen 1.286.675,45 TL dönem içi gelir, 34.369,36 TL bir önceki yıldan devreden nakit toplamı olmak üzere 1.321.044,81 TL gelir genel toplamı ile 1.285.899,83 TL dönem içi gider, 35.144,98 TL gelecek yıla devreden nakit toplamı olmak üzere 1.321.044,81 TL gider genel toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 6/11/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.