ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2023/39 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2025/135

Karar Tarihi : 25/12/2025

R.G.Tarih-Sayı : 16/4/2026-33226

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Demokrat Partinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE ve Yılmaz AKÇİL’in katılımlarıyla 7/3/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

2. Demokrat Partinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

-Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

-Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Demokrat Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2022 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa’nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2022 yılı gelirleri toplamının 2.909.799,91 TL, geçen yıldan devreden nakit toplamının 355 TL, dönem sonu borç tutarının 5.258.988,63 TL; giderleri toplamının 3.067.579,88 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamının 3.417,22 TL, geçen yıldan devreden borç toplamının 5.098.146,44 olduğu anlaşılmıştır.

5. Partinin 2022 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2022 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 920.839,91 TL olup bu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 355 TL, dönem sonu borç tutarının ise 5.258.988,63 TL olduğu anlaşılmıştır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Partinin il örgütlerinin gelirleri toplamı 1.988.960 TL olup bu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 1.078.619,88 TL olup bu tutarın 701.863,52 TL’si personel giderlerinden, 61.402,33 TL’si temsil ağırlama giderlerinden, 673,50 TL’si kırtasiye giderlerinden, 25.481,11 TL haberleşme giderlerinden, 79 TL’si taşıma giderlerinden, 3.148,50 TL’si tadilat giderlerinden, 215.246,67 TL’si ısıtma giderlerinden, 6.276,25 TL’si vergi ve harç giderlerinden, 62.700 TL’si geçen yıldan kalan borç ödemesinden ve 1.749 TL’si sair giderlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 3.417,22 TL, geçen yıldan devreden borç toplamının ise 5.098.146,44 TL olduğu anlaşılmıştır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 1.988.960 TL olup bu tutarın 159.740 TL’si personel giderinden, 257.795 TL’si temsil ağırlama giderlerinden, 42.095 TL’si kırtasiye giderlerinden giderinden, 213.091 TL’si haberleşme giderlerinden, 15.175 TL’si taşıma giderinden, 49.425 TL’si seyahat giderinden, 972.060 TL’si kira giderinden, 27.820 TL’si tamir giderlerinden, 183.520 TL’si ısırma giderlerinden, 4.815 TL’si vergi ve harç giderlerinden, 7.385 TL’si basın yayın giderlerinden ve 56.039 TL’si sair giderlerden oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2022 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ

Demokrat Partinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

Partinin 2022 yılı kesin hesabında gösterilen 2.909.799,91 TL gelir, 355 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı ve 5.258.988,63 TL dönem sonu borç toplamı ile 3.067.579,88 TL gider, 3.417,22 TL gelecek yıla devreden nakit toplamı ve 5.098.146,44 TL geçen yıldan devreden borç toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 25/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.