ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/74 (Siyasi Parti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2025/100

Karar Tarihi : 6/11/2025

R.G.Tarih-Sayı : 19/3/2026-33201

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Büyük Birlik Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI’nın katılımlarıyla 27/3/2025 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

2. Büyük Birlik Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

A. Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,

B. Esas incelemenin yapılması için Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Büyük Birlik Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2023 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa’nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2023 yılı gelirleri toplamı 29.136.242,44 TL, geçen yıldan devreden nakit ve borç toplamı 249.941,19 TL olmak üzere gelir genel toplamının 29.386.183,63 TL; 2023 yılı giderleri toplamı 25.994.837,45 TL, gelecek yıla devreden nakit, teminat ve avans toplamı 3.391.346,18 TL olmak üzere gider genel toplamının 29.386.183,63 TL olduğu anlaşılmıştır.

5. Partinin 2023 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2023 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 9.140.662,56 TL olup bu tutarın 6.640.662,56 TL’si üye aidatlarından, 2.500.000 TL’si ise bağışlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit ve borç toplamının 204.770,51 TL olduğu anlaşılmıştır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Partinin il örgütlerinin gelirleri toplamı 19.995.579,88 TL olup bu tutarın 13.815.375,26 TL’si bağışlardan, 5.290.404,62 TL’si üye aidatlarından, 96.300 TL’si bayrak, flama, rozet satış gelirlerinden, 10.000 TL’si yayın satış gelirlerinden, 70.000 TL’si kimlik kartı, defter, makbuz satış gelirlerinden, 701.500 TL’si eğlence, organizasyon gelirlerinden, 12.000 TL’si teşkilatlardan alınan yardımlardan oluşmaktadır. İl örgütlerinin geçen yıldan devreden nakit tutarının 45.170,68 TL olduğu anlaşılmıştır.

9. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 6.007.150,95 TL olup bu tutarın 1.886.629,02 TL’si büro genel giderlerinden, 49.848,50 TL’si seyahat giderlerinden, 1.028.520,10 TL’si bayrak, flama, rozet giderlerinden, 417.466,33 TL’si yayın giderlerinden, 2.124.687 TL’si eğlence, organizasyon giderlerinden, 500.000 TL’si seçim, kongre giderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezi gelecek yıla devreden nakit, teminat ve avans toplamının 3.338.282,12 TL olduğu anlaşılmıştır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 19.987.686,50 TL olup bu tutarın 8.946.176,92 TL’si büro genel giderlerinden, 156.500 TL’si personel giderlerinden, 1.121.415 TL’si seyahat giderlerinden, 1.131.870,56 TL’si bayrak, flama, rozet giderlerinden, 698.510 TL’si yayın giderlerinden, 495.981 TL’si eğlence, organizasyon giderlerinden, 3.347.446 TL’si seçim ve kongre giderlerinden, 19.000 TL’si teşkilatlara yapılan yardımlardan, 4.070.787,02 TL’si diğer giderlerden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 53.064,06 TL olduğu anlaşılmıştır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Büyük Birlik Partisinin 2023 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ

Büyük Birlik Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

Partinin 2023 yılı kesin hesabında gösterilen 29.136.242,44 TL dönem içi gelir, 249.941,19 TL geçen yıldan devreden nakit ve borç toplamı olmak üzere 29.386.183,63 TL gelir genel toplamı ile 25.994.837,45 TL dönem içi gider, 3.391.346,18 TL gelecek yıla devreden nakit, teminat ve avans toplamı olmak üzere 29.386.183,63 TL gider genel toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 6/11/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.